Aalten 75 jaar bevrijd – herdenkingsboom

Readspeaker

Op 30 maart 1945 is Aalten bevrijd. Elk jaar staan we als Schaersvoorde hierbij stil. Met groepjes leerlingen gaan we naar de herdenkingsboom aan de Slingelaan en naar het monument van de verzetsmensen op de Markt. Beide monumenten hebben we geadopteerd. Dit jaar vieren we 75 jaar vrijheid. Door de omstandigheden kunnen we niet naar de monumenten toe. Daarom dit jaar aandacht voor deze twee herdenkingsmonumenten via onze site.

TER HERDENKING VAN 75 JAAR BEVRIJDING AALTEN, 30 MAART 1945

Vandaag, 30 maart is het 75 jaar geleden dat Aalten werd bevrijd. Ironisch genoeg kwamen de legers die ons de vrijheid weer brachten uit dezelfde richting als de troepen die ons die vrijheid 5 jaar daarvoor ontnomen hadden: uit het (zuid)oosten. Oorzaak hiervan was mede de mislukte Operatie Market Garden. Daar was het de geallieerden niet gelukt om over de laatste brug bij Arnhem te komen. Het plan om al voor kerst 1944 Berlijn te bereiken, door snel op te stomen door de Noord-Duitse laagvlakte, was daarmee van de baan. De oversteken over de Rijn slaagden daarop veel later, namelijk pas in maart 1945. Die vonden plaats in de streek ten zuidoosten van de Achterhoek.

Op 7 maart lukte het de geallieerden de brug bij Remagen in handen te krijgen, maar voor ons was de oversteek bij Rees veel belangrijker. In een grote operatie, operatie Plunder, staken de geallieerden over een twintig kilometer breed front over de Rijn. De oversteek werd voorbereid/ondersteund door luchtlandingstroepen. Ook voerden de geallieerden in het kader van deze aanval vooraf zware bombardementen uit op o.a. de stad Wesel die daarmee de meest vernietigde stad van Duitsland uit de hele oorlog werd (97% vernietigd!).

De aanval begon in de nacht van 23 op 24 maart en was al vrij snel succesvol. Ironische genoeg werd de opmars daarna vertraagd door de gevolgen van de enorme bombardementen die de geallieerden hadden uitgevoerd: de doorgaande wegen lagen vol puin en moesten eerst geruimd worden. Na deze succesvolle oversteek, rukte de hoofdmacht van de troepen verder op richting het noordoosten en Berlijn. Een ander deel, met name Britten en Canadezen, rukten in (noord)westelijke richting op de Achterhoek in om vandaaruit verder Oost-Nederland te bevrijden. Zo kwam het dat Aalten vanuit Duitsland werd bevrijd. De opmars in de zuidoostrand van de Achterhoek werd iets vertraagd door de zogenaamde tankslag in het Woold. Fanatieke, soms minderjarige, Duitse soldaten probeerden daar met enig succes Engelse tanks tegen te houden. De Engelse verloren 10 tanks en 9 soldaten, de Duitsers 16 soldaten. Winterswijk kon op 31 maart bevrijd worden.

Dat de Achterhoek sinds september 1944 relatief dicht bij het front lag, was af en toe te merken door (meestal niet geplande) bombardementen. Zo vloog op zondag 28 januari 1945 de rooms katholieke kerk aan de Dijkstraat in brand toen geallieerden bommen de pastorie troffen. Drie mensen stierven daarbij. Het dienstmeisje kwam lichamelijk ongedeerd onder het puin vandaan, maar had een shock Ook op 24 maart trof een zwaar bombardement Aalten. Daarbij vielen achttien doden, en een onbekend aantal gewonden.

De bevrijding op Goede Vrijdag (!) 30 maart gebeurde door eenheden van de Britse Grenadiers en Irish Guards. In direct gevecht met de vijand op 29 en 30 maart kwamen negen militairen van de King’s Company, 1st. Battalion Grenadier Guards om het leven. Omstreeks middernacht sneuvelden nog eens twee soldaten van de Irish Guards doordat hun voertuig op een mijn reed. De volgende dag kwamen twee genisten van de Royal Engineers om bij het ruimen van mijnen.

Erg triest was een ongeluk dat nog enkele dagen na de bevrijding plaatsvond. Op 4 april vonden drie jongens, een  achtjarige, zijn zesjarig broertje en een vijfjarige vriendje in een droge sloot aan de Bocholtsestraatweg een projectiel. Zij besloten het te testen en gooiden het tegen de muur van een huis, waarop het explodeerde. Alle drie kinderen vonden de dood.

In het grasveld van de Slingelaanlocatie van Schaersvoorde staat sinds 2010 een boom ter herinnering aan de bevrijding en elk jaar leggen leerlingen, meestal uit een derde klas waarin de Tweede Wereldoorlog behandeld wordt, een krans. Door de huidige crisis kan dit nu niet, jammer zeker nu het 75 jaar geleden is. Vandaar nu op deze wijze op onze site aandacht voor de bevrijding.